część I tutaj
część III tutaj
(łac. Camellia sinensis, Thea sinensis)
Herbata, członek rodziny Theaceae, jest jednym z najstarszych napojów w świecie i obok wody, najczęściej spożywanym. Napój ten, od wieków spożywany w Azji, znalazł się w centrum badań naukowych. Od czasów starożytnych Chińczycy czerpali znaczne korzyści z picia zielonej herbaty, powszechnie znanej z tego, że pomaga utrzymać organizm w dobrym stanie zdrowia. Aktywne składniki zielonej herbaty należą do rodziny polifenoli (katechin i flawonoli), o silnych właściwościach antyoksydacyjnych. Większość z nich to taniny - duże cząsteczki polifenolowe, które łącznie z katechinami stanowią prawie 90% wszystkich substancji. Wiele katechin występuje w znaczących ilościach: epikatechina (EC), epigalokatechina (EGC), galusan epigalokatechiny (EGCG). EGCG stanowi około 10-50% całkowitej zawartości katechin i prawdopodobnie jest najsilniejszą katechiną – z aktywnością antyoksydacyjną około 25-100 razy silniejszą niż
witamina C i witanmina E.
Filiżanka zielonej herbaty może dostarczyć 10-40 mg polifenoli i wykazuje aktywność
antyoksydacyjną większą niż porcja brokuł, szpinaku, marchwi czy truskawek. Niektóre komercyjne ekstrakty z zielonej herbaty są standaryzowane na całkowitą zawartość polifenoli i/lub zawartość EGCG. Biorąc pod uwagę ochronny wpływ polifenoli na układ krążenia, oczekiwano, że ich silne właściwości antyoksydacyjne powinny zmniejszać uszkodzenia wolnorodnikowe komórek oraz zapobiegać oksydacji LDL cholesterolu, tzn. wpływać na oba czynniki, które prawdopodobnie inicjują tworzenie blaszki miażdżycowej.
Oprócz znanych właściwości antyoksydacyjnych zielonej herbaty, wyniki najnowszych badań sugerują, że katechiny mogą odgrywać rolę w
procesie odchudzania. W badaniu na zwierzętach oceniano rolę zielonej herbaty w profilaktyce otyłości, karmiąc samice mysz przez okres 4 miesięcy różną ilością zielonej herbaty (stanowiącej od 1 do 4% ich diety). Okazało się, że u mysz otrzymujących w diecie zieloną herbatę, stwierdzono znaczące zmniejszenie spożycia pokarmu, przyrostu masy ciała i gromadzenia tkanki tłuszczowej. Ponadto, niższe były również poziomy cholesterolu i trójglicerydów. Najbardziej interesującym odkryciem tego badania być może był fakt, że podczas leczenia zieloną herbatą we krwi stwierdzono niższe poziomy leptyny – wskazując, że zielona herbata może mieć bezpośredni wpływ na regulację masy ciała (tendencja zniżkowa).
W niektórych badaniach, stosowanie zielonej herbaty było powiązane z łagodnym zwiększeniem termogenezy (zwiększone wydatkowanie ciepła) – które zazwyczaj jest przypisywane zawartości teiny (kofeiny). Przynajmniej jedno badanie wykazało, że ekstrakt z zielonej herbaty pobudza termogenezę w stopniu znacznie większym, niż wynikałoby to z zawartości samej kofeiny, co oznacza, że właściwości termogeniczne zielonej herbaty mogą być spowodowane interakcją pomiędzy wysoką zawartością katechin – polifenoli a kofeiną. Prawdopodobnie właściwości termogeniczne zielonej herbaty są efektem podwyższania poziomów norepinefryny – ponieważ katechiny – polifenole znane są jako inhibitory transferazy katecholo-0-metylowej (enzymu, który rozkłada norepinefrynę). Pewne badanie oceniało tę teorię oraz wpływ ekstraktu z zielonej herbaty na dobowe zużycie energii u 10 mężczyzn. Każdy z nich spożywał 3 porcje ekstraktu z zielonej herbaty (50 mg kofeiny i 90 mg galusanu epigalokatechiny), kofeiny (50 mg) lub placebo (na śniadanie, lunch i obiad). Wyniki badań wykazały, że w porównaniu z placebo, ekstrakt z zielonej herbaty powodował znaczący (4%) wzrost zużycia energii (około 800 kalorii dziennie) oraz zwiększone wykorzystanie przez organizm tłuszczu jako źródła energii (24 godzinny współczynnik oddechowy). Ponadto, dobowe wydalanie z moczem norepinefryny było o 40% większe podczas stosowania ekstraktu z zielonej herbaty w porównaniu z placebo. Warto zanotować, że stosowanie tylko samej kofeiny, w ilościach równoważnych do tych obecnych w ekstrakcie z zielonej herbaty (50 mg), nie wykazało żadnego wpływu na zużycie energii związanej z procesem oksydacji tłuszczu – sugerując, że właściwości termogeniczne zielonej herbaty są wynikiem działania innych składników niż tylko samej kofeiny.
Podsumowując, zielona herbata wykazuje właściwości:
Zielona herbata cz.2 
